Algemene Nieuwsbrief Wereldwinkels Nederland nr 268

Algemene Nieuwsbrief Wereldwinkels Nederland nr. 268

Volle zaal en goodie bags bij jaarlijkse deelnemersdag
De jaarlijkse deelnemersbijeenkomst van Wereldwinkels Nederland in Utrecht was zaterdag 27 september met ruim 70 aanwezigen druk bezocht. De organisatie had dan ook weer een mooi programma in elkaar gezet. De dag begon met een presentatie van Sjaal met Verhaal. Oprichtster Inge Hoogesteger en twee medewerkers Anouk Versteeg-Tamraker en Veronica Sterk vertelden het inspirerende verhaal van het succesvolle fair trade bedrijf.
Na de lunchpauze was het woord aan Nick Declercq, directeur van het Belgische Oxfam Fair Trade, de groothandel die de wereldwinkels van onze zuiderburen van foodproducten voorziet. Nick gaf uitleg over hun producten en de producentengroepen daarachter. Als kers op de taart brachten de Belgen een royale proeverij mee naar de deelnemersbijeenkomst. Aanwezigen mochten verschillende soorten wijn, sap, chocola en nootjes uitproberen. De wereldwinkels kregen daarnaast een goed gevulde goodie bag mee naar huis. Reden hiervoor was dat bijna alle producten van Oxfam Fair Trade sinds een paar maanden óók te koop zijn voor Nederlandse wereldwinkels! Op deze manier kregen de aanwezige wereldwinkeliers een goed beeld van het aanbod van de Belgische groothandel.


Tot slot was er tijdens de bijeenkomst aandacht voor het Wereldwinkel Magazine en voor de samenwerking tussen Wereldwinkels Nederland en Wereldwinkel.nu. Al met al was het een levendige, informatieve en gezellige bijeenkomst.

Foto: Wereldwinkels Nederland

Wereldwinkel Oegstgeest verhuist
OEGSTGEEST - Wereldwinkel Oegstgeest gaat verhuizen. Na twintig jaar verlaat de wereldwinkel haar vertrouwde plek en vertrekt naar een ander deel van het winkelcentrum. Eind september is het nieuwe huurcontract ondertekend. Dat betekent dat de wereldwinkel in ieder geval tot en met 2030 in het winkelcentrum kan blijven. Tot aan de kerst is Wereldwinkel Oegstgeest geopend op de oude locatie en dinsdag 13 januari opent de winkel in het nieuwe pand. De nieuwe verhuurder heeft toegezegd het nieuwe pand voor de verhuizing een grondige opknapbeurt te geven. Wereldwinkel Oegstgeest zag zich gedwongen te verhuizen omdat de verhuurder andere plannen heeft met het huidige pand.

Foto: Wereldwinkel Oegstgeest


Eerlijke kleding in de spotlights
PIJNACKER - Wereldwinkel Pijnacker hield van vrijdag 26 september tot en met zaterdag 4 oktober de Fair Fashion Days. Klanten konden tijdens openingstijden de nieuwe najaars- en wintercollectie van SARI Fair Fashion bewonderen, passen en kopen, kleding die gemaakt is met respect voor mens en milieu. Behalve kleding waren er ook bijzondere kunstsokken te koop. Deze sokken zijn ontworpen door creatieve, dakloze kunstenaars en bestaan voor 95% uit biologische katoen. Voor elk verkocht paar wordt een nieuw paar geschonken aan iemand zonder dak boven het hoofd. Omdat sokken nauwelijks beschikbaar zijn in tweedehandswinkels, is dit een waardevol gebaar: warme voeten zijn essentieel voor mensen die op straat leven. De productie van de donatiesokken vindt plaats in de Sociale Sokkenfabriek in Den Haag, waar ze worden gemaakt van gerecyclede spijkerbroeken. Dankzij dit initiatief zijn al meer dan 200.000 paar sokken uitgedeeld.

Foto: Wereldwinkel Pijnacker

35e verjaardag
WATERINGEN - Voor Eerlijk Wereldwinkel Wateringen nadert de jubileumweek. Van maandag 6 tot en met zaterdag 11 oktober wordt het 35-jarig bestaan van de winkel gevierd. Klanten worden elke dag getrakteerd op koffie, thee en wat lekkers en ook kunnen zij dobbelen voor korting. Zaterdag is de officiële viering van het jubileum met op het einde van de dag een jubileumborrel voor alle vrijwilligers. Tijdens de borrel zal de voorzitter van de wereldwinkel bekendmaken welke zes goede doelen dit jaar een donatie van de wereldwinkel ontvangen.

Sluiting Wereldwinkel Nijkerk
NIJKERK – Wereldwinkel Nijkerk heeft de moeilijke beslissing moeten nemen om de deuren per 1 januari 2026 definitief te sluiten. Sinds Jumbo is verhuisd, is de loop naar de wereldwinkel eruit en is de winkel in een vicieuze cirkel gekomen van minder klanten en minder medewerkers. Verhuizen naar het centrum is helaas geen optie. Klanten zijn tot het einde van het jaar van harte welkom in de winkel op de vrijdag -en de zaterdagmiddag tussen 13.00-16.00 uur.

De zuidelijke landen hebben 70% van de mineralen voor hernieuwbare energiebronnen
INTERNATIONAAL – Toch gaat het grootste deel van de winst hiervan naar de rijkste landen ter wereld. Zo schrijft Oxfam België.

• Hoewel het Globale Zuiden ongeveer 70% van de reserves aan transitiemineralen bezitten, zijn de meeste investeringen in hernieuwbare energie geconcentreerd in het Noorden (46%) en China (29%) – waarbij de winsten grotendeels in handen vallen van de rijkste 1%.
• In 2024 ontving Latijns-Amerika 3% van de wereldwijde investeringen in schone energie, en Zuidoost-Azië, het Midden-Oosten en Afrika elk slechts 2%, ondanks het feit dat 85% van de wereldbevolking zonder toegang tot elektriciteit in Sub-Sahara Afrika woont.
• Latijns-Amerika bezit bijna de helft van het lithium in de wereld, maar haalt slechts ongeveer 10% van de waarde binnen.

Lees het gehele artikel via deze link.
.
COLUMN OVER ONZE WERELD VAN HOOP, STRIJD EN GLORIE

Vanaf de Franse revolutie (1789) en daarmee het begin van de parlementaire democratie, kregen wij in Nederland en een groot deel van West Europa drie politieke stromingen. Op basis van de revolutieslogan ‘Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap’ ontstond het:

• Liberalisme: de nadruk ligt op persoonlijke vrijheid, individuele ontplooiing, desnoods ten koste van gelijkheid.
• Socialisme: de nadruk ligt op gelijkheid, gemeenschapszin, desnoods ten koste van de vrijheid
• Broederschap oftewel de conservatieven: in feite de tegenstanders van de revolutie. Nadruk ligt bij hen op nationale eenheid. Bestaande verschillen tussen rijk en arm, arbeider en werkgever, zijn ondergeschikt aan de eenheid van een volk. Het zijn volgens hen de politici die verschillen creëren en manipuleren.

Uit die drie stromen ontstond in Nederland de liberale VVD, de sociaaldemocratische PvdA en het conservatieve CDA. Zolang deze drie stromen vasthielden aan hun ideologie konden ze rekenen op een redelijk vaste kiezersaanhang. Een gelovig kerkganger stemde niet op het CDA (of voor de fusie op KVP, AR, CHU) vanwege het verkiezingsprogramma of omdat de lijsttrekker het goed deed. Nee, hij stemde op een christendemocratische partij omdat hij/zij er van uitging dat die partij garant stond voor een christelijk beleid waarin naastenliefde, barmhartigheid en christenburgerlijke normen en waarden centraal zou staan. Hetzelfde gold voor niet gelovige arbeiders, lagere middengroepen en betrokken intellectuelen. Zij stemden op die partij – wie hem ook leidde – omdat die partij garant stond voor een samenleving waarin gelijkheid en bezorgdheid voor de economisch lagere klasse centraal zou staan. Tenslotte de liberalen, veel ondernemers en welgestelden maar ook mensen die principieel nadruk op persoonlijk ontplooiing centraal willen stellen.

Die drie grote stromingen trokken tot in de jaren ‘70 meer dan 50 tot 60 % van de kiezers. Andere partijen waren veelal afsplitsingen of radicale variaties van de drie hoofdstromen. Zie CPN, PSP, D66, CU, SGP, PPR. Het resultaat na de uitslag van de verkiezingen was dat wij altijd een centrumrechts of centrumlinks kabinet kregen waarbij het CDA veelal haar principe van eenheid gekoppeld aan naastenliefde deels verloochende door na de verkiezingen meestal voor de VVD te kiezen.

------ Van ideologie naar marketing-------

Eind jaren ‘60 begon de vaste ideologische keuze van de kiezer te schuiven. Een gelovige koos voor de PvdA omdat hij vond dat het CDA de belangen van de arbeiders slecht behartigde; een arbeider koos voor de VVD omdat hij vond dat zijn partij wel erg bedillerig was. Zo kreeg je kleine verschuivingen, verschuivingen die de partijleiders wel zorgen baarden. Van dat moment zie je dat in verkiezings-campagnes niet meer alleen de ideologie centraal stond maar ook het gedrag, karakter en uitstraling van de lijsttrekker.

Daarnaast werd de kiezer verleid mee te gaan met specifiek bedachte positieve karaktertrekken van de partij. Hans Wiegel is daarmee begonnen. Hij legde niet zoals de VVD gewoonlijk deed de nadruk op lage belasting en een gunstig beleid voor het bedrijfsleven. Nee, sprekersbeurt na sprekersbeurt vertelde hij het publiek: “jullie zijn de ruggengraat van de maatschappij”. Met andere woorden; zonder jullie inspanning waren wij allang failliet. De PvdA schilderde hij af als een roekeloze geldverspiller en onder hoongelach van de zaal riep hij: “Sinterklaas bestaat!”, en wijzend naar Den Uyl: “en daar zit hij!”. Dat deed het allemaal goed. Het gaf kiezers het gevoel dat ze niet alleen kozen voor hun materieel belang maar dat ze een onmisbare factor waren in de maatschappij. Lubbers, voorman van het CDA, praatte ook niet meer over christelijke waarden maar noemde zijn kabinet een no-nonsense kabinet, daarmee suggererend dat zijn partij, in tegenstelling tot andere partijen, het summum was van pure redelijkheid.

Alleen de PvdA onder Den Uyl liet nog sociaal democratische geluiden horen. Dat leidde in de jaren ‘70 tot forse winst, maar door onwil van CDA voorman Van Agt en arrogantie van de linker vleugel van de PvdA (nieuw links) kwam er geen centrumlinks maar een centrumrechts kabinet. De conservatieve Van Agt had moeite met de links doordrammerige Den Uyl. Hij voelde zich neergezet als een man van het verleden. Toch was naar ieders mening een tweede kabinet Den Uyl een logische uitkomst van de verkiezingsuitslag, desnoods dan maar met Van Agt als minister namens het CDA. Daar wilde de linkervleugel van de PvdA (zeg maar nieuw links) niets van weten en zo ontstond tot ergernis van Den Uyl een centrumrechts kabinet. In een nacht praten met Wiegel construeerden Van Agt en Wiegel een kabinet gedragen door 77 zetels, een zeer krappe meerderheid dus.

Vanaf dat moment, dat het meer over personen ging dan over principes, benadrukten alle partijen nauwelijks meer hun ideologische uitgangspunten, maar veel meer de gunstige karaktertrekken van hun lijsttrekker. Marketing werd het toverwoord. Ingehuurde marketeers creëerden zelfs proefballonnetjes politiek beleid en gingen dan na welk proefballonnetje het goed deed. De ontideologisering maakte de weg vrij voor populistische partijen, de opkomst van Fortuyn in 2002 en de opkomst van Wilders in 2004. Toppunt van marketing werd de uitspraak van PvdA leider Wim Kok in 1998 die zei blij te zijn bij het afgooien van ideologische vleugels. Sindsdien vragen alle partijen zich af: ‘hoe verleiden wij de kiezers? Welk beleidsstukje doet het goed en over welk beleidsstuk kunnen we beter niet praten?’

De keus voor marketing, met andere woorden de mannetjesmakerij, leverde in eerste instantie enige winst op. Maar al snel verlieten veel kiezers de nu inhoudsloze partijen. De grootste volkspartij, de PvdA die eindjaren ‘70 nog rond de 50 kamerzetels veroverde, is nu, samen met GroenLinks, gezakt naar de helft. Het CDA, van oudsher de tweede grote volkspartij, zelfs naar een schamele 5 zetels. Alleen de VVD is licht gestegen van 24 naar 28 zetels. Gevolg is dat het staatsbeleid niet meer uitgevoerd kan worden door de grote politieke stromingen, centrumlinks of centrumrechts, maar door een grote, op dit ogenblik populistische partij. Samen met een reeks kleine partijtjes vormden zij een meerderheid. De afgelopen periode hebben we gezien dat, als er maar een of twee van die kleine partijtjes wegvallen, een effectief staatsbeleid niet meer mogelijk is. Er worden door partijen wensen geuit, andere partijen worden voor rotte vis uitgemaakt, maar geen enkele politieke wens, noch rechts noch links, is in staat die wens om te zetten in een wet.

De oorspronkelijke grote volkspartijen bevalt dat helemaal niet en je ziet dat alle drie aangeven dat ze terug willen naar het centrum. Henri Bontenbal is daar het sterkst in. Zijn programma neigt steeds meer naar sociaaldemocratische uitgangspunten. Maar ook Timmermans steekt keer op keer zijn handen uit. Ook zij willen wel wat inleveren, als er maar genoeg overblijft. De VVD heeft zich nog niet duidelijk uitgesproken, maar binnen de partij wordt fel gediscussieerd over de toekomstige strategie. Wel heeft de voorzitter van de JOVD, de jongerenorganisatie van de VVD, zich min of meer uitgesproken voor een gang naar het midden.

Voor leden van de wereldwinkels en andere mondiale activisten is het nu zaak na te gaan welke partij, of realistischer, welke combinatie van partijen zich het best inzetten voor de bestrijding van mondiale armoede en voor een leefbaar klimaat. Ik wens hen daarbij veel succes.

Hans Beerends  

--------------- // ----------------