Algemene Nieuwsbrief Wereldwinkels Nederland nr 278

Algemene Nieuwsbrief Wereldwinkels Nederland nr. 278

Nieuwe wereldwinkel
AMERSFOORT - Een verheugende mededeling: in Amersfoort opent een nieuwe vestiging van de wereldwinkel! Penningmeester Dity Kamminga vertelt: “Wereldwinkel Amersfoort heeft afgelopen zomer het aanbod gekregen een wereldwinkel te openen in Meander Medisch Centrum in Amersfoort. Deze winkel zou dan nevenvestiging worden van onze vereniging. We hebben met een groep uitgebreid gekeken of het financieel en ook qua personeel haalbaar zou zijn. Financieel zou het lukken, de werving van personeel ging zo goed dat we al eind vorig jaar tot de conclusie kwamen dat het haalbaar was. Ook de ledenvergadering stemde met het plan in. Sindsdien is er hard gewerkt.
Wereldwinkel Nijkerk moest helaas sluiten. Van hen hebben wij een groot deel van de inventaris kunnen overnemen. Dat was voor ons een grote meevaller. De winkel is nu ingericht en we zijn bijna startklaar. Op donderdag 26 februari om 11 uur wordt onze nevenvestiging geopend. We zijn bezig met de publiciteit en er komt na de opening natuurlijk ook een verslag op onze website. Nu er toch vaak wereldwinkels moeten sluiten vinden wij het extra fijn en bijzonder dat hier in Amersfoort een nieuwe vestiging komt. Wij hopen natuurlijk dat de nieuwe winkel een succes wordt!”, besluit Dity.
De nieuwe wereldwinkel is een primeur in Nederland. Het is de eerste wereldwinkel die gevestigd is in een ziekenhuis.

Trots op nieuwe winkel
OEGSTGEEST – In Oegstgeest is de verhuisde wereldwinkel nu al een paar weken geopend op de nieuwe locatie aan de Irislaan. Bestuur en medewerkers zijn bijzonder trots op het resultaat. “We hebben vele enthousiaste reacties mogen ontvangen van klanten, die vrijwel allen van mening zijn dat het een prachtige plek geworden is om cadeaus aan te schaffen voor zichzelf of anderen.”
Op de foto is het vrolijke openingsmoment vastgelegd.

Foto: Wereldwinkel Oegstgeest

Dreigende dakloosheid
TEGELEN - De wereldwinkel in Tegelen dreigt dakloos te worden. Eind april loopt het gunstige huurcontract af van het huidige winkelpand. Er moet een betaalbaar alternatief gevonden worden, anders zal de winkel moeten sluiten. Wereldwinkel Tegelen wil graag doorgaan en roept daarom mensen op te helpen bij het vinden van een leegstaand winkelpand of een ruimte die tegen een sociaal of maatschappelijk tarief verhuurd kan worden. Wie tips heeft, kan contact opnemen met Wereldwinkel Tegelen.

Waalwijk nog niet uit de problemen
WAALWIJK – Eind januari was in de Algemene Nieuwsbrief te lezen dat Wereldwinkel Waalwijk in de problemen is gekomen omdat de huur van het winkelpand te sterk stijgt om betaalbaar te blijven. Aan de gemeente is de vraag gesteld mee te denken over een ander pand. Inmiddels heeft het college van burgemeester en wethouders laten weten dat de gemeente geen mogelijkheden ziet om Wereldwinkel Waalwijk financieel te ondersteunen. Wel geeft het college aan bereid te zijn mee te denken over andere vormen van ondersteuning, zoals het vergroten van de zichtbaarheid of het leggen van verbindingen met relevante partners. De toekomst van Wereldwinkel Waalwijk blijft daarmee afhankelijk van alternatieve oplossingen en ondersteuning buiten financiële bijdragen van de gemeente.

De invloed van de allerrijksten
BELGIE – Het vermogen van miljardairs bereikte een recordhoogte in 2025 en dit leidt tot gevaarlijke politieke ongelijkheid. Dit is te lezen in een nieuw rapport van Oxfam België, ‘Resisting the Rule of the Rich: Defending Freedom Against Billionaire Power’. Bovendien hebben miljardairs 4000 keer meer kans om een politieke functie te bekleden dan gewone mensen.
Het vermogen van miljardairs is in 2025 met meer dan 16 procent gestegen, drie keer sneller dan het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar, tot 18,3 biljoen dollar – het hoogste niveau ooit, volgens het rapport van Oxfam dat 19 januari gepubliceerd werd bij de opening van het Wereld Economisch Forum in Davos.
Het vermogen van miljardairs is sinds 2020 met 81 procent gestegen. Dit terwijl een op de vier mensen niet regelmatig genoeg te eten heeft en bijna de helft van de wereldbevolking in armoede leeft. Ook in België is het aantal mensen dat met voedselonzekerheid te maken heeft, tussen 2019 en 2023 met 0,5 miljoen of 125% gestegen. Ongeveer 8,1% van de Belgen, oftewel 0,9 miljoen mensen, is voedselonzeker. Cijfers van de voedselbanken pieken terwijl hun federale en Europese subsidies slinken.
Het rapport analyseert daarnaast ook hoe de superrijken politieke macht verwerven om de regels van onze economieën en samenlevingen naar hun hand te zetten, in hun eigen voordeel en ten koste van de rechten en vrijheden van mensen over de hele wereld.
Lees het hele artikel via deze link.

COLUMN OVER ONZE WERELD VAN HOOP, STRIJD EN GLORIE

‘Protesteren voor beginners’. De titel van dit boek, geschreven door Lodewijk van Oord, is wat misleidend. Het is geen adviesgeschrift voor mensen die voor de eerste keer gaan demonstreren. Nee, het is een onderzoek naar de geschiedenis van geweldloze politieke acties, naar het voordeel daarvan, naar het spanningsveld tussen geweldloze en gewelddadige acties en de valkuilen waar actievoerders onbewust in kunnen lopen.

In zijn onderzoek ontdekte Van Oord een geweldloze actie in Griekenland in het jaar 400 voor Christus. Athene was al decennia in oorlog met het naburige Sparta en de vrouwen van beide landen waren het zat. Lysistrata riep alle vrouwen op om in seksstaking te gaan en zo de mannen te dwingen de oorlog te staken. Niet alle vrouwen waren het daar direct mee eens. Seksstaking, zeiden een paar vrouwen? Nee, nooit van mijn leven! Ik wil door het vuur gaan, maar een seksstaking? Nee, dan maar liever oorlog. Maar ook deze vrouwen raakten overtuigd en zo begonnen vrouwen uit Athene en uit Sparta een seksstaking. De mannen waren woedend, maar na wat schermutselingen, waarbij vrouwen een hecht verbond vormden, besloten ze te onderhandelen en kwam er een einde aan de oorlog. Dat dit geweld-loze wapen nog steeds bestaat ontdekte ik in de jaren 70 toen ik op reis was in West Afrika. In Kameroen werden jongeren voor kleine ondeugendheden door de politie finaal in elkaar geslagen. Dit tot woede van de moeders. Toen protest hiertegen niet hielp, gingen ze in seksstaking en binnen anderhalve maand was het afgelopen met het overdreven slaan.

In zijn verdere onderzoek komt Van Oord bij Gandhi, die hij ziet als de basis van het denken over geweldloos verzet. De meest bekende actie van Gandhi was zijn protest tegen de invoering van belasting op de productie van zout. Hij besloot met zijn volgelingen in een drieweekse tocht naar zee te wandelen om daar zijn eigen zout te produceren. Al wandelend hadden duizenden Indiërs zich bij hen aangesloten. Later is daar nog een film over gemaakt die wereldwijd veel aandacht kreeg en het denken over geweldloos verzet bevorderde.

Laat ik verder een aantal voorbeelden noemen die ik zelf van zeer dichtbij meegemaakt heb. Om te beginnen Vietnam. De eerste protestacties tegen het optreden van de VS in Vietnam werden georganiseerd door o.a. de Ban de Bom beweging en bestond uit bezetting van de ingang van het Amerikaanse consulaat in Amsterdam en het demonstreren, wat in die tijd nog verboden was. Hoe nu verder? Een paar Vietnamcritici kwamen in contact met de Amerikaanse professor in de ethiek John Swomley, tevens specialist in sociale veranderingsprocessen. Zijn analyse was: elke sociale verandering begint met radicale acties. Deze acties roepen weerstand op maar zetten het probleem wel op de agenda. Vervolgens komen er mensen die het wel eens zijn met het doel van de actie maar niet met de actiemethoden. Deze mensen zetten dan vaak een groep op die op een niet radicale wijze mensen mobiliseert.

En ja hoor, precies dat gebeurde. Piet Nak, voorman van de Februaristaking van 1941, was enkele keren bij de eerste acties maar vond het geheel te rel-achtig. Hij zocht contact met onder meer professor Verkuyl en Piet Dankert, internationaal secretaris van de PvdA, en zij richtten in 1967 het Vietnamcomité op dat een aantal succesvolle demonstratie organiseerde. Piet Nak, die als Jordanees Vietnam uitsprak als Viet -Nam kreeg van activisten de naam Piët Nak.

Een ander voorbeeld waarbij het niet goed ging, was het protest tegen de pasjeswet in Sharpville, Zuid-Afrika in maart 1960. Op initiatief van Mandela liepen duizenden zwarten al zingend en swingend zonder het gehate pasje naar het politiebureau. Idee was zich als totale groep te laten arresteren. Zover kwam het echter niet. Toen de groep naderde, begon de politie te schieten met als gevolg 69 doden en vele gewonden. Voor Mandela was dit het teken dat geweldloos verzet niet werkt en hij ging over tot gewelddadig verzet. Het neerschieten van ongewapende burgers leidde wereldwijd tot grote verontwaardiging en in een aantal landen tot oprichting van protestcomités.

In Nederland ontstonden in die jaren diverse protestgroepen. De belangrijkste werd de in 1971 opgerichte AABN (Anti Apartheids Beweging Nederland). Vanaf dat jaar organiseerde de AABN reeksen demonstraties, voorlichtingsavonden, prikacties naar bedrijven en zo meer. Maar ook zij ontkwam niet aan het spanningsveld tussen geweldloze en gewelddadige acties. Halverwege de jaren ’80, toen eindelijk ook het CDA en de PvdA niet langer spraken over ‘gescheiden ontwikkeling’ maar apartheid echt zagen als onrecht, waren er activisten buiten de AABN voor wie het allemaal te lang duurde. RaRa, een anarchistische actiegroep, stak in 1985 vier Makrovestigingen in brand. Daarna besloot moederbedrijf SHV haar Makrovestigingen uit Zuid-Afrika terug te trekken. Een andere actiegroep met de naam Nachtschade begon vanaf 1986 slangen bij Shell pompstations door te snijden. De ‘gevestigde’ Zuid-Afrika groepen veroordeelden de geweldstrategie van RaRa en ten aanzien van het slangen door snijden stelden zij zich terughoudend op. Maar het kwaad was al geschied. De Telegraaf pakte de gewelddadige acties op om daarmee de gehele Zuid-Afrika beweging te criminaliseren.

Deze situatie en meer nog de situatie in Sharpville geeft een zwak punt aan van geweldloze acties. Deze acties kunnen een belangrijke rol spelen mits hun politieke tegenstander een bepaalde mate van burgerlijk fatsoen hanteert en hun potentiële medestanders een redelijk strategisch inzicht bezitten. De ethicus Swomley en Lodewijk van Oord pleiten er voor om toch zo lang mogelijk geweldloosheid aan te houden. Want overgaan tot gewelddadigheid betekent in de regel dat je tegenstander, die veel meer gewelddadige wapens bezit, het zal winnen.

Protesteren voor beginners
Auteur: Lodewijk van Oord
Uitgever: Cossee

Afbeelding: Uitgevrij Cossee

Hans Beerends  

--------------- // ----------------